درمان صاف بودن کف پای کودکان با کفی طبی، کفش مخصوص، ورزش و جراحی

کودکان با کف پای صاف در حالت ایستاده فاقد قوس‌های استاندارد کف پا هستند. همه نوزادان به هنگام تولد کف پایشان صاف است زیرا توده چربی موجود در پا باعث پنهان شدن قوس در حال رشد می‌شود. در کودکان تا پنج یا ۶ سالگی قوس کف پا به طور کامل شکل نمی‌گیرد. کف پای صاف در کودکان به صورت طبیعی انعطاف‌پذیر است و زمانی‌که پا روی سطح زمین قرار گرفته یا کودک روی پنجه‌پا می‌ایستد این قوس در کف پا مشاهده می‌شود. در حدود یک نفر از هر ۵ نفر این قوس کف‌پا ایجاد نمی‌شود. صافی کف پا اغلب در بیش از یکی از اعضای خانواده اتفاق می‌افتد. بیشتر بیماران مبتلا به صافی کف پا هیچ درد یا مشکل درازمدتی ندارند. صافی انعطاف‌پذیر کف پا در کودکان نیاز به درمان ندارد. ورزش‌کردن یا استفاده از کفی‌های طبی و كفش هاي اصلاحي باعث ایجاد قوس در کف‌پا نمی‌شود. اگر کودک شما شرایط زیر را دارد با پزشک او مشورت کنید:

  • درد دارد
  • فعالیت فیزیکی وی محدود شده است
  • فقط یک پا دچار مشکل شده است .

زمانی که یک کودک با کف‌پای صاف انعطاف‌پذیر می‌ایستد قوس کف پا ناپدید می‌شود و زمانی که می‌نشیند یا روی پنجه‌های پاهای خود راه می‌رود قوس مجددا ظاهر می‌شود. این وضعیت همیشه هر دو پا را درگیر می‌کند. کف ‌پای صاف انعطاف‌پذیر در کودکان رایج است. والدین و سایر اعضای خانواده اغلب بیهوده نگرانند که عدم وجود قوس یا انحنای کم در پای کودک منجر به بدشکلی یا معلولیت دائمی شود. کف‌پای صاف انعطاف‌پذیر معمولا بدون درد است و در راه‌رفتن و ورزش‌کردن اختلالی ایجاد نمی‌کند. در بیشتر کودکان مبتلا به صافی کف پا هیچ مشکلی ایجاد نمی‌شود.

برای دریافت اطلاعات بیشتر و نوبت ویزیت در کلینیک تخصصی اطفال امید میتوانید با شماره ۰۲۱۸۸۸۹۸۴۴۰ و ۰۲۱۸۸۸۹۸۴۴۱ تماس بگیرید.

کف پای صاف چیست؟


همانطور که از نامش پیداست صافی کف پا (یا کف‌پای صاف انعطاف‌پذیر) به راحتی قابل مشاهده است. به صورت طبیعی پاها دارای یک قوس هستند. اما برای کودکان با کف پای صاف بیشتر یا همه کف پا روی سطح زمین قرار می‌گیرد.مشکل صافی کف پا در واقع از پاشنه‌پا شروع می‌شود. استخوان پاشنه یا کالکانئوس کودک به سمت داخل می‌چرخد. بنابراین به جای اینکه وزن بدن به صورت متناسب روی پا توزیع شود کودک با ایجاد فشار روی بخش داخلی پا راه می‌رود.یک راه ساده برای بررسی وجود دارد. از کودک خود بخواهید پابرهنه و پشت به شما بایستد. و مستقیما از پشت وی عکس بگیرید. اگر می‌توانید انگشت کوچک و شست پا را ببینید پای او احتمالا سالم است و مشکلی ندارد. اگر شما می‌توانید انگشت کوچک و انگشت کناری آن را ببینید ولی قادر به دیدن شست پای کودک نیستید احتمالا کودک کف پای صاف دارد.اگرچه کف پای درمان نشده می‌تواند باعث ایجاد مشکلاتی شود اما همیشه دلیلی برای نگرانی وجود ندارد. صافی کف پا پس از اینکه کودک یاد گرفت بایستد و راه برود شایع است. به خاطر داشته باشید که رشد کودک همچنان ادامه دارد. اما اگر ۶ ماه پس از اینکه کودک راه افتاد هنوز کف پای وی صاف است وضعیت پای او را تحت نظر داشته باشید. برای این کار دنبال علائم زیر باشید:

  • درد
  • خستگی
  • خامی وبی‌دست و پا بودن کودک در حرکت
  • تاخیر در رشد حرکتی

عامل ایجادکننده صافی کف پا در کودکان چیست؟


دلایل متعددی برای ایجاد کف پای صاف در کودکان وجود دارد:

تون عضلانی پایین

علت تون عضلانی پایین در کودکان، سستی لیگامان است. در این وضعیت لیگامان‌ها(بافت همبند) بیش از دامنه نرمال حرکتی کشیده می‌شوند، استخوان پاشنه پای کودک به سمت داخل می‌چرخد و این باعث از بین رفتن قوس می‌شود.

تون عضلانی بالا 

علت تون عضلانی بالا در کودکان این است که تاندون بسیار کوتاه است که نتیجه آن کشیده شدن پا به سمت داخل است.

کف پای صاف چه مشکلاتی ایجاد می‌کند؟


اگرچه ممکن است صرفا یک مشکل ساده پا به نظر برسد اما کف پای صاف می‌تواند باعث زنجیره‌ای از واکنش‌ها  در بدن کودک شود که منجر به خارج شدن مچ‌پا، زانوها و استخوان‌های لگن از محل صحیح خود می‌شوند. سایر مشکلات احتمالی عبارتند از:

  • درد مفصل
  • ضعف عضلانی
  • طرز راه رفتن نادرست
  • راه‌رفتن روی پنجه
  • رشد ضعیف پا

صافی کف پا می‌تواند به ویژه برای کودکان زیر ۷ سال مشکل‌ساز باشد. اگر کودک شما ۷سالش تمام نشده است هنوز مقادیر قابل‌توجهی غضروف در پای وی وجود دارد که درست مانند قسمت نرم روی جمجمه با گذشت زمان سخت و استخوانی می‌شود. اگر کودک در حالیکه پای وی هنوز در حال رشد است نتواند به درستی راه برود این وضعیت روی شکل و رشد پای کودک تاثیر می‌گذارد.

آیا صافی کف پا یک مشکل است؟


معمولا در وضعیت صافی کف پا نیازی به نگرانی نیست. تعداد زیادی از مردم با کف پای صاف هیچ مشکل مرتبط دیگری ندارند. بنابراین درمان ضروری به نظر نمی‌رسد.اما گاهی اوقات کف پای صاف ممکن است با موارد زیر همراهی داشته باشد:

  • درد در پا، مچ‌پا، زانوها، استخوان‌های مفصل ران یا قسمت پایین کمر
  • پاها بیش از حد لزوم به سمت داخل کشیده می‌شوند(overpronation)-این وضعیت باعث می‌شود کفش‌ها به سرعت ساییده شوند و پا دچار آسیب شود.
  • وجود یک مشکل زمینه‌ای در استخوان‌ها، عضلات یا بافت همبند در و اطراف پاها

اگر هر یک از مشکلات زیر را دارید درمان پزشکی توصیه می‌شود.

چه موقع به پزشک مراجعه کنیم؟


اگر کودک شما هر کدام از وضعیت‌های زیر را دارد با پزشک متخصص اطفال صحبت کنید:

  • در پاها حتی زمانی‌که کفش‌های متناسب و حمایتی پوشیده می‌شود درد احساس می‌شود.
  • کفش‌ها زود به زود ساییده می‌شوند.
  • به نظر می‌رسد کف پاها دارند صاف می‌شوند.
  • پاها ضعیف، بیحس یا خشک هستند.

پزشک پاهای کودک را معاینه کرده و ممکن است درباره درمان‌های موثر توصیه‌هایی داشته باشد.در صورت لزوم، برای صحبت درباره درمان‌های احتمالی، پزشک متخصص اطفال فرد را به یک پزشک متخصص پا یا جراح ارتوپد ارجاع خواهد داد.

آیا کف پای صاف نیاز به درمان دارد؟


درمان صافی کف پا یک موضوع بحث‌برانگیزاست و رسیدن به یک نقطه توافق بین پزشکان درباره اینکه چطور این مشکل را تعریف و طبقه‌بندی کنند دشوار است. به همین دلیل، شواهد به دست آمده از تحقیقات منتشر شده بسیار محدودتر از آن هستند که بتوان با استفاده از آنها یک نتیجه‌گیری کلی درباره درمان‌های  صافی کف پای کودکان داشت.اخیرا جمع‌بندی تعدادی از مطالعات نشان داده است که شواهد کمی برای توجیه استفاده از درمان‌های غیرجراحی برای کف پای صاف وجود دارد. صافی کف پا تنها در صورتی نیاز به درمان دارد که با درد و کاهش عملکرد پا ارتباط داشته باشد. کنترل علت یا بیماری زمینه‌ای مهم‌ترین اولویت و درمان علائم در مرتبه دوم اهمیت قرار دارد.اگر در یک کودک دچار اضافه‌وزن و مبتلا به وضعیت زانوضربدری یا در کودکی که مفصل وی بیش از حد انعطاف‌پذیر است و به ندرت کفش به پا می‌کند صافی کف پا مشاهده شود باید به این نکته توجه داشت که هریک از این عوامل می‌توانند در ایجاد علائم نقش داشته باشند و کیفیت زندگی کودک را تحت تاثیر قرار دهند بنابراین باید در درمان مد نظر قرار داده شوند.

درمان کف پای صاف


صافی کف پا تنها باید در صورتی درمان شود که در فرد مشکلات مرتبطی مانند درد یا یک مشکل زمینه‌ای ایجاد شود. ابتدا درمان‌های غیرجراحی توصیه می‌شوند اگرچه در برخی موارد ممکن است نیاز به جراحی باشد.

درمان‌های غیرجراحی

پزشک یا متخصص کودکان ممکن است توصیه‌های زیر را داشته باشد:

  • پوشیدن کفش‌های طبی مخصوص
  • قرار دادن کفی‌های طبی سفارشی در کف کفش کودک
  • مصرف داروی مسکن در صورتیکه کودک احساس درد و ناراحتی دارد.
  • کاهش وزن در صورتیکه کودک اضافه‌وزن دارد.
  • ورزش‌های کششی برای عضلات و بافت‌های همبند در قسمت پایینی پای کودک برای توقف کشیده‌شدن پا به سمت داخل-کودک ممکن است برای این کار به یک فیزیوتراپیست ارجاع داده شود.این درمان‌ها باعث ایجاد تغییر در شکل پا نمی‌شوند اما ممکن است باعث کاهش شدت برخی مشکلات بوجود آمده مرتبط شوند. اگر انجام کارهایی که اشاره شد کمکی نکرد کودک ممکن است برای بررسی گزینه جراحی به یک جراح ارتوپد ارجاع داده شود.

چرا استفاده از کفی‌های طبی برای درمان کافی نیست؟

در تئوری، استفاده از کفی‌های طبی مخصوص همان چیزی است که یک کودک برای درمان نیاز دارد. اما در عمل اینگونه نیست. صاف کف پا از پاشنه پا آغاز می‌‌شود. کفی‌های طبی با تمرکز روی قوس تنها علائم را درمان می‌کنند و همین دلیل کفی‌ها:

  • استخوان پاشنه‌پا را صاف نمی‌کنند.
  • روی انحنای قسمت جلوی پا تاثیری ندارند.
  • طریقه راه‌رفتن کودک را تغییر نمی‌دهند.

کفی‌های طبی مخصوص علت مشکل را رفع نمی‌کنند و باعث ایجاد وابستگی می‌شوند. اگر فردی در کودکی از کفی طبی استفاده کند معمولا در بزرگسالی نیز همچنان به این کار ادامه می‌دهد.

جراحی 

جراحی معمولا تنها زمانی انجام می‌شود که درمان‌هایی که اشاره شد اثرگذار نباشند یا فرد دچار یک مشکل زمینه‌ای مانند تکامل غیرطبیعی استخوان در پا باشد که باید با عمل جراحی تصحیح شود. انجام عمل جراحی به علت کف پای صاف بستگی دارد.برای مثال، استخوان‌هایی که شکل ناهنجاری دارند یا به هم متصل شده‌اند باید صاف یا جدا شوند، در حالیکه کف پای صاف ایجاد شده به علت وجود یک مشکل در بافت همبند باید با کشیدن یا ترمیم بافت‌های درگیر درمان شود. جراح درباره اینکه شما به چه نوع عمل جراحی نیاز دارید با شما صحبت خواهد کرد .