تنفس سریع نوزاد نشان دهنده بیماری خاص یا فعالیت طبیعی بدن

تنفس سریع نوزاد

هر گونه تغییر در وضعیت تنفس نوزاد می‌­تواند برای والدین هشدار دهنده باشد. اگرچه تعداد زیادی از نوزادان به صورت قطعی دچار تنفس سریع می­‌شوند، این علامت به ندرت می­‌تواند نشانه یک اختلال پزشکی است. اگر از وضعیت تنفسی نوزاد خود نگران هستید، با متخصص اطفال مشورت کنید. ارزیابی نوزاد توسط پزشک می­‌تواند احتمال وجود سایر اختلالات را رد کند. به طور طبیعی نوزادان سریع تر از کودکان و بزرگسالان نفس می­‌کشند. طبق گزارش موسسه ملی سلامت، نوزادان در هر دقیقه بین ۴۰ تا ۶۰ بار تنفس می­‌کشند. در صورتی که کودک شما در هر دقیقه بیش از ۶۰ بار نفس می­‌کشد، پزشک وجود عارضه تنفس سریع را تائید می‌­کند. تنفس سریع که به صورت مقطعی در نوزادان رخ می‌­دهد امری طبیعی است و در اکثر نوزادان نشان دهنده هیچ گونه مشکلی نیست. در بسیاری از موارد تنفس سریع در نوزادان مساله‌­ای نگران کننده نیست اما همواره مشورت با پزشک متخصص و قرار گرفتن تحت نظر او از اهمیت بالایی برخوردار است.

تنفس سریع در نوزادان پدیده‌­ای بسیار شایع است. در اکثر موارد، نباید تنفس سریع نوزاد باعث نگرانی والدین شود، اما اگر تنفس سریع با علائم و نشانه­‌های دیگری همراه باشد، باید به پزشک مراجعه کرد. در اکثر موارد، نوزادانی که ضربان قلب آنها بالا است، سالم به نظر می­‌رسند و به راحتی شیر می­‌خورند. اما شناسایی علت تنفس سریع در نوزادان و نحوه درمان آن اهمیت بسیار زیادی دارد. این علل نیازمند توجه و مراقبت صحیح هستند، زیرا در صورتی که درمان نشوند می‌­توانند زندگی نوزاد را تهدید کنند. بنابراین والدین باید بخوانند علل تنفس سریع نوزاد را شناسایی کنند و به موقع به پزشک مراجعه کنند. بر این اساس توجه و یادگیری علائم نشان دهنده غیر طبیعی بودن تنفس نوزادان و مشورت با پزشک متخصص امری بسیار ضروری است.

برای دریافت هرگونه مشورت و پیگیری سلامت نوزاد خود در کلینیک تخصصی کودکان امید تحت نظر دکتر ما می‌توانید با شماره‌های ۰۲۱۸۸۸۹۸۴۴۰ و ۰۲۱۸۸۸۹۸۴۴۱ تماس حاصل فرمایید.

علت تنفس سریع در نوزادان چیست؟


تنفس سریع و بالا بودن ضربان قلب در نوزادان بسیار شایع است. پس از آنکه نوزاد به زندگی در خارج از رحم مادر عادت کرد، بدن او به تدریج با یک الگوی تنفسی مناسب مطابقت پیدا می­‌کند. پزشکان ادعا می‌­کنند پس از آنکه نوزاد به زندگی خارج از رحم مادر عادت کرد و هیچ گونه علامت نگران کننده­‌ای را نشان نداد، دلیلی برای نگرانی در خصوص تنفس سریع او وجود ندارد. برخی از مشکلات مانند عفونت دستگاه تنفسی و نقایص و اختلالات مادر زادی می­‌تواند در تنفس سریع نوزاد نقش داشته باشد. اختلالات تنفسی در میان نوزادان بسیار شایع است، اما برخی از آنها به علت برخی بیماری­‌ها به وجود می­‌آیند که نیازمند توجه فوری هستند. برخی از مشکلاتی که باعث تنفس سریع نوزاد می­‌شوند عبارتند از:

برخی از نوزادان در دو روز اول زندگی خود علائمی از یک بیماری را نشان می­‌دهند که تحت عنوان تاکی پنه گذرا شناخته می‌­شود. این عارضه دوران نوزادی زمانی رخ می‌­دهد که پس از تولد نوزاد همه مایع موجود در ریه کودک خارج نشود. طبق اظهارات موسسه ملی سلامت، تنفس سریع اولین علامت تاکی پنه گذرا است، حال آنکه کودکان مبتلا به این عارضه علائم دیگری از قبیل کبود شدن رنگ پوست را نیز خواهند داشت. این عارضه معمولا پس از تولد شناسایی می‌­شود و به صورت خود به خود طی ۲۴ ساعت رفع می‌­شود.

اگرچه تنفس سریع نوزاد به ندرت می­‌تواند علامت یک اختلال جدی باشد که باعث نگرانی والدین و مراجعه به متخصص اطفال شود، در صورتی که نوزاد دارای علائم خطر باشد باید فورا به پزشک مراجعه کرد. در صورتی که نوزاد دچار تنفس سریع، یا تنفس دشوار بدون سرفه یا خس خس سینه باشد، دچار پنومونی شده است. علائم پنومونی تا چندین ساعت طول می­‌کشد و نیازمند توجه فوری پزشکی است.  در صورتی که نوزاد دچار خس خس سینه شده باشد، رنگ پریده باشد و نتواند به خوبی نفس بکشد باید فورا را به اولین مرکز پزشکی ارجاع داد.

لارنگومالاسی عارضه‌­ای است که بافت­‌های نرم حنجره سفت نشده‌­اند. نوزادان مبتلا به این عارضه دچار تنفس پر سر و صدا می­‌شوند. این اختلال هنگام گریه کردن یا شیر خوردن بیشتر مشهود خواهد شد. معمولا این عارضه در دو هفته اول پس از تولد نوزاد تشخیص داده می‌­شود. معمولا این اختلال بین سن ۱۲ تا ۱۸ ماهگی که بافت غضروفی حنجره رشد می‌­کند، به طور کامل بهبود می‌یابد. عموما لارنگومالاسی نیازی به درمان­‌های خاص ندارد.

در صورتی که تنفس سریع و شدید نوزاد با سرفه یا خس خس سینه همراه نباشد، به احتمال زیاد یک علامت هشدار دهنده برای اختلال پنومونی است. این عارضه یکی از دلایل بسیار شایع تنفس سریع در نوزادان است که با تب و سرفه همراه است. نوزاد به سختی نفس می­‌کشد و علائم دیگری مانند التهاب، سرفه، تب، بالا بودن ضربان قلب، و غیره را دارد.

این عارضه به علت عدم تکامل ریه­‌ها رخ می‌­دهد، ریه فاقد سورفاکتانت محافظ است که هنگام تنفس، بزرگ شدن ریه کمک کند. در سندروم زجر تنفسی یا RDS، نوزاد نمی‌­تواند به درستی نفس بکشد. این سندروم در میان نوزادان بسیار شایع است، دیابتی بودن مادر یا داشتن سابقه خانوادگی می­‌تواند ریسک ابتلا به این عارضه را افزایش دهد. علائم سندروم زجر تنفسی نوزادان اندکی پس از تولد نمایان می‌­شود. علائم این عارضه عبارتند از تنفس سریع و دشوار که با کبودی پوست، متورم شدن اعضا، بزرگ شدن سوراخ­‌های بینی، و حتی آنچه هنگام قطع تنفس همراه است. این عارضه یک اختلال جدی است که باعث تنفس سریع در نوزادان می‌­شود و نیازمند درمان فوری است.

مننژیت در نوزادان و کودکان یک اختلال بسیار حاد است. مننژیت یکی از بیماری‌­های مغزی است که در این عارضه قشر خارجی مغز یا مننژ ملتهب می­‌شود. این عارضه در نوزادان به علت عفونت­‌های مختلف باکتریایی رخ می­‌دهد. این بیماری یک اختلال عفونی حاد . یکی از بیماری­های بسیار مهم است که باعث تنفس سریع در نوزادان می‌­شود. سایر علائم مننژیت عبارتند از:

  • تب
  • بالا بودن ضربان قلب
  • گرفتگی و خشکی گردن
  • تشنج
  • لتارژی

 اذیت شدن در برابر نور

در صورتی که نوزاد شما نیازهای ویژه‌­ای دارد، و متوجه برخی از علائم هشدار دهنده شده­‌اید متخصص اطفال در هنگام تنفس سریع نوزاد فورا به معاینه او می­‌پردازد. به عنوان مثال نوزادان مبتلا به بیماری­‌های ریوی، آسم، فیبروز کیسه­ای، یا ناهنجاری­‌های کیسه‌­ای قبل از ابتلا به یک بیماری حاد دچار تنفس سریع می­‌شوند. پزشک به طور دقیق به معینه نوزاد می­‌پردازد تا بتواند هرگونه اختلالی را تشخیص دهد. معمولا تنفس نوزاد دارای ریتم منظمی نیست و به طور کلی تنفس آنها سریع و شبیه خس خس است. گاهی اوقات تنفس آنها سریع و در برخی مواقع آرام است، یا حدود چند ثانیه مکث می­‌کنند و اصلا نفسی نمی­‌کشند که به این وضعیت "تنفس دوره­ای" گفته می­‌شود و در تعداد زیادی از نوزادان سالم کاملا طبیعی است. با گذر زمان و بزرگ شدن نوزاد، الگوی تنفس او نیز تغییر می­‌کند. در اکثر موارد، تنفس پر سر و صدا به علت جریان هوا درون بزاق نوزاد که در انتهای گلو جمع شده است، ایجاد می‌­شود. نوزادان پر خلاف بزرگسالان نمی­‌توانند گلوی خود را تمیز کنند، در صورت نیاز سرفه کنند، یا تنفس خود را کنترل نمایند. گاهی اوقات استفاده از قطره باز کننده بینی می­‌تواند به بهبود وضعیت تنفس نوزاد کمک کند. این قطره با مرطوب کردن محیط بینی به رفع مخاط که باعث مسدود شدن بینی نوزاد شده است، کمک می‌­کند. والدین باید قبل از استفاده از این قطره با پزشک مشورت کنند و اطمینان حاصل کنند که هیچ گونه مشکل یا اختلالی در سلامت نوزاد وجود ندارد.

چه موقع باید نوزاد را به پزشک ارجاع داد؟


  • اگر نوزاد شما سرفه می­‌کنند یا تنفس او با خس خس همراه است.
  • در صورتی که نوزاد شما تب کرده است.
  • در صورتی که نوزاد شما علائم سرماخوردگی یا سایر علائم بیماری را دارد.
  • در صورتی که هنگام نفس کشیدن نوزاد متوجه شوید که قسمت فوقانی یا تحتانی قفسه سینه او فرو رفته است. این امر نشان می­‌دهد که نوزاد برای دم و باز دم از عضلات دیگری استفاده می­‌نماید.
  • در صورتی که وضعیتی تنفس نوزاد باعث نگرانی شما شده باشد.
  • در صورتی که نوزاد شما نفس نکشد.
  • در صورتی که نوزاد شما برای نفس کشیدن مشکل دارد.
  • در صورتی که رنگ پوست نوزاد کبود یا سیاه شود.

تنفس طبیعی نوزاد در هنگام شب به چه صورت است؟


چرخه طبیعی تنفس نوزاد باید سریع و عمیق سپس آرام وسطی باشد که به این وضعیت، تنفس دوره‌­ای خود را آغاز کند. این پدیده کاملا طبیعی است و به تدریج و طی چند ماه اول پس از تولد به یک الگوی کامل تبدیل می­‌شود که گاهی اوقات با نفس عمیق همراه است. در صورتی که می­‌خواهید از طبیعی بودن وضعیت سلامت تنفس نوزاد خود اطمینان حاصل کنید، می‌­توانید از روش‌­های زیر بهره بگیرید:

  • گوش دادن: گوش خود را به دهان و بینی نوزاد بچسبانید و به صدای نفس کشیدن او گوش دهید.
  • نگاه کردن: سر خود را به قفسه سینه نوزاد نزدیک کنید و به طور دقیق به آن نگاه کنید، به حرکات آن هنگام بالا و پائین رفتن دقت کنید.
  • احساس کردن: گونه خود را به دهان و بینی نوزاد نزدیک کنید تا تنفس او به پوست شما برخورد کند.

آیا تنفس پر سر و صدای نوزاد باعث نگرانی می‌­شود؟


خس خس سینه نوزاد

خس خس سینه نوزاد که به صورت مقطعی رخ می­‌دهد کاملا طبیعی است و معمولا مساله‌­ای نیست که باعث نگرانی والدین شود. هنگامی که برای اولین بین هفته ۶ تا ۸ نوزاد را نزد پزشک می‌برید، صدای قلب و قفسه سینه او را معاینه می­‌کند. اگر هنوز در خصوص تنفس نوزاد خود نگران هستید، می­‌توانید در این خصوص با متخصص اطفال مشورت کنید. گاهی اوقات می‌­توانید به مراکز بهداشت مراجعه کنید، پرسنل این مرکز به ارزیابی نوزاد و وضعیت تنفس او می­‌پردازند و در صورت لزوم او را متخصص اطفال ارجاع دهند. در صورت بروز موارد ذیل باید هرچه سریع تر به پزشک مراجعه کنید:

  • در صورتی که نوزاد در یک دقیقه بیش از ۶۰ بار نفس بکشد.
  • در صورتی که پایان هر بار دم و باز صدای خس خس قفسه سینه او شنیده شود.
  • بزرگ شدن سوراخ بینی که نشان دهنده تلاش نوزاد برای تنفس است.
  • در صورتی که نوزاد سرفه می­کند و صدای خس خس سینه او شنیده می‌­شود.
  • در صورتی که در هنگام تنفس (به ویژه قسمت تحتانی سینه) قفسه سینه نوزاد به طرز قابل توجهی به سمت داخل فرو ­رود.
  • در صورتی که قطع شدن تنفس که بیش از ده ثانیه طول بکشد.
  • در صورتی که نوزاد کبود شود یا تصویر مثلث مانند روی پیشانی یا اطراف آن، بینی، و لب‌­ها که نشان دهنده نرسیدن کافی خون و اکسیژن به ریه­‌ها است، ایجاد شود.

چگونه تنفس سریع در نوزادان درمان می­‌شود؟


تنفس سریع نوزاد مساله‌­ای نیست که باعث نگرانی والدین شود و معمولا به وضعیت طبیعی برمی‌­گردد. اما در مواردی که تنفس سریع با علائم دیگری مانند تب، تغییر رنگ پوست، و بی صدا بودن تنفس همراه است باید حتما نوزاد را به متخصص اطفال ارجاع داد زیرا نوزاد به درمان فوری نیاز خواهد داشت. نحوه درمان تنفس سریع نوزاد یک مساله بسیار مهم است، اما در صورتی که بتوان به موقع مشکل نوزاد را تشخیص داد و اقدامات پزشکی لازم را ارائه کرد، می­‌توان به خوبی این مساله را کنترل کرد. پزشک بر اساس مشکل اصلی نوزاد، اقدامات درمانی مناسبی را ارائه می­‌دهد. معمولا این نوزادان به بستری شدن در بیمارستان و مراقبت از نزدیکم نیاز دارند. در صورتی که نوزاد دچار پنومونی شده باشد، به آنتی بیوتیک، ماسک اکسیژن، و سرم وریدی نیاز دارد. در بخش زیر به مواردی اشاره می­‌کنیم که نشان می‌­دهد نوزاد به درمان فوری نیاز دارد، بنابراین در صورت بروز موارد زیر باید فورا نوزاد را به پزشک ارجاع داد:

  • در صورتی که تنفس نوزاد سریع و به صورت دائمی باشد.
  • در صورتی که تنفس سریع با تب همراه باشد.
  • در صورتی که نوزاد نتواند به خوبی از سینه مادر شیر بخورد.
  • مواردی که حتی علیرغم تمیز کردن بینی، نوزاد نتواند به خوبی نفس بکشد.
  • در صورتی که به برونشیت مبتلا شده باشد (یک نوع عفونت بسیار شایع در نوزادان و کودکان).
  • در صورتی که نوزاد دچار سرفه مداوم شده باشد و به شدت سرفه کند.
  • در صورتی که نوزاد به علت درد قفسه سینه نتواند نفس عمیق بکشد.
  • در صورتی که نوزاد دچار تب مقاوم شده باشد.
  • در مواردی که نوزاد بی حال است و استفراغ می‌­کند.
  • در مواردی که نوزاد سرما خورده باشد و وضعیت او با گذر زمان بدتر شود.