پیشگیری از دندان قروچه کودکان در خواب با رفع استرس و مشکلات عصبی

پیشگیری از دندان قروچه کودکان در خواب با رفع استرس و مشکلات عصبی

دندان قروچه (Bruxism) یک اصطلاح پزشکی است که برای ساییدن دندان‌ها روی هم و قفل کردن فک به کار می‌رود. بسیاری از کودکان (۲ تا ۳ نفر از هر ۱۰ نفر) به این عادت دچار هستند، البته اکثراً به مرور زمان آن ‌را ترک می‌کنند. دندان قروچه اغلب در خواب عمیق یا زمانی که کودک تحت استرس زیادی قرار دارد، اتفاق می‌افتد. اکثر افراد گهگاه ممکن است دندان‌هایشان را روی هم فشار دهد و بسایند. ساییدن دندان‌ها وی هم که به آن دندان قروچه (bruxism) میگویند، معمولاً ضروری ندارد، اما وقتی‌که ساییدن دندان‌ها به‌طور منظم و همیشگی باشد می‌تواند به دندان‌ها آسیب بزند و همچنین مشکلات دهانی دیگری را نیز به وجود آورد. اگر فکر می‌کنید که کودکان دندان قروچه دارد، برای تشخیص بهتر و درمان‌های لازم به یک دندان‌پزشک مراجعه کنید. دندان‌پزشک می‌تواند برای جلوگیری از دندان قروچه و درد ناشی از آن، استفاده از محافظ دهانی را در هنگام شب توصیه نماید. مسواک‌های برقی نیز می‌توانند از دندان‌های آن‌ها در برابر نحوه مسواک زدن شدید که در کودکان معمول است محافظت کنند.

وقتی به کودکتان در هنگامی که خوابیده است نگاه می‌کنید، دوست دارید صداهایی که نشانه‌ی خواب خوب اوست را بشنوید: راحت نفس کشیدن و شاید گاهی نگاه مختصری داشتن؛ اما برخی والدین صداهای آزاردهنده‌ای را از ساییدن دندان‌ها روی‌هم که همان دندان قروچه است می‌شنوند که در بین کودکان معمول است. دندان قروچه یا ساییدن دندان‌ها روی هم می‌تواند یک نگرانی جدی برای سلامت دندان‌ها باشد، زیرا این عادت ساییدن و فشار دادن دندان‌ها روی هم موجب ساییده شدن و خوردگی مینای محکم اما آسیب‌پذیر دندان‌ها می‌شود. دندان قروچه در کودکان، عادتی بسیار شایع است. در اینجا به اطلاعاتی درباره‌ی آن و روش‌های مقابله با این عادت در کودکان را خواهیم پرداخت.

برای دریافت اطلاعات بیشتر و نوبت ویزیت در کلینیک تخصصی اطفال امید می‌توانید با شماره   ۰۲۱۸۸۸۹۸۴۴۰  و ۰۲۱۸۸۸۹۸۴۴۱  تماس حاصل فرمایید.

علت دندان قروچه


متخصصان درباره‌ی علت دندان قروچه کودکان کاملاً مطمئن نیستند. در برخی موارد، دندان قروچه کودک به این دلیل اتفاق می‌افتد که دندان‌های بالا و پایین کودک به‌درستی روی هم قرار نگرفته‌اند. برخی دیگر این کار را در واکنش نسبت به درد از جمله گوش درد یا دندان درآوردن انجام می‌دهند. کودکان ممکن است این کار را راهی برای کاهش درد انجام دهند، درست مانند وقتی که دیگر اعضای بدنشان را در هنگام درد می‌مالند. در بسیاری از کودکان، این علت‌های کاملاً معمول دندان قروچه با رشد و بزرگ شدن آن‌ها از بین می‌روند.

استرس، معمولاً تنش‌های عصبی و خشم، علت دیگر دندان قروچه است. به‌عنوان مثال کودکی که از امتحان مدرسه نگران است یا تغییری در زندگی روزانه‌اش (خواهر و برادر یا معلم جدید) اتفاق افتاده، ممکن است دچار استرس شود. حتی بحث با والدین و جر و بحث با خواهر و برادر می‌تواند استرس زیادی به کودک وارد کند طوری که دندان‌هایش را روی هم بسابد یا فکش را قفل کند.

برخی بچه‌های بیش‌فعال نیز دندان قروچه می‌کنند و گاهی اوقات بچه‌هایی که شرایط خاص پزشکی و بیماری‌های دیگری (مانند فلج مغزی) دارند و یا داروهای خاصی مصرف می‌کنند، ممکن است دندان قروچه داشته باشند.

اثرات دندان قروچه


بسیاری از موارد ابتلا به دندان قروچه بدون بروز هیچ علائم بیماری و عوارضی، بدون تشخیص باقی می‌مانند، درحالی‌که در مواردی دیگر این عادت منجر به سردرد یا گوش درد می‌شود. معمولاً این عادت، به خاطر صدای آزار دهنده‌ای که ایجاد می‌کند، موجب رنجش دیگر اعضای خانواده می‌شود.

در برخی موارد، دندان قروچه در خواب و فشار دادن فک می‌تواند باعث از بین رفتن مینای دندان، لب پر شدن دندان، حساسیت دندان نسبت به دما و همچنین درد صورت و مشکلات فکی مانند عارضه‌ی مفصل گیجگاهی (TMJ) شود. البته اکثر کودکانی که دندان قروچه دارند، مشکل TMJ ندارند، مگر آنکه به دفعات بسیار زیاد دندان قروچه داشته باشند و با شدت زیادی فکشان را فشرده کنند.

چرا دندان قروچه مضر است؟


در برخی موارد، دندان ‌قروچه ممکن است باعث شکستگی، لق شدن و افتادن دندان شود. دندان‌قروچه طولانی مدت ممکن است باعث پوسیدگی دندان تا ریشه شود. در چنین شرایطی، انجام بریج دندانی (پل گذاشتن)، روکش دندان، عصب‌کشی، ایمپلنت و دندان مصنوعی تکه‌ای یا پارسیال یا حتی دندان مصنوعی کامل موردنیاز است.

دندان‌قروچه شدید نه‌تنها باعث خرابی و از دست دادن دندان‌ها می‌شود، بلکه می‌تواند روی فک‌ها تأثیر بگذارد درنتیجه منجر به بروز مشکلات TMJ و TMD یا بدتر شدن آن‌ها و حتی تغییر شکل ظاهری صورت شما می‌گردد.

چرا کودکان دندان‌قروچه می‌کنند؟


چرا کودکان دندان‌قروچه می‌کنند؟

مشکل دندان‌قروچه تنها به بزرگ‌سالان ختم نمی‌شود. تقریباً ۱۵ تا ۳۳ درصد از کودکان دچار دندان‌قروچه هستند. کودکانی که دندان قروچه دارند، در دوره بیشتر این عادت را انجام می‌دهند- هنگام روییدن دندان‌های شیری و دیگر در هنگام روییدن دندان‌های دائمی‌شان. در اکثر کودکان بعد از این دو دوره‌ی دندانی، این عادت تقریباً به‌کلی از بین می‌رود. کودکان اغلب بیشتر در هنگام خواب دندان‌هایشان را روی هم می‌سایند. هیچ کس دقیقاً نمی‌داند که چرا کودکان دندان‌هایشان را روی هم می‌سایند، اما برخی احتمالات درباره‌ی علت این موضوع وجود دارد، ازجمله ردیف نبودن و نامرتبی دندان‌ها یا قرارگیری نامناسب دندان‌های بالا و پایین روی هم بیماری‌ها و مشکلات دیگری در وضعیت سلامتی (مانند کمبودهای تغذیه‌ای، کرم یا انگل روده، آلرژی ، اختلالاتی در غدد درون‌ریز یا اندوسرین) و عوامل روانی مانند اضطراب و استرس .

در کودکانی که دندان شیری دارند، دندان قروچه به‌ندرت مشکل آفرین می‌باشد. اگرچه دندان قروچه می‌تواند باعث درد فک، سردرد، پوسیدگی دندان‌ها و مشکل TMD گردد. اگر دندان‌های کودکتان به نظر پوسیده می‌آیند یا اگر کودکتان دچار حساسیت دندانی یا دندان درد است، حتماً به یک دندان‌پزشک مراجعه کنید.

برای کمک به ترک این عادت در کودکتان، نکات بخصوصی وجود دارد، این نکات عبارت‌اند از:

  • کاهش استرس کودک، خصوصاً زمان قبل از خواب او
  • برای شل کردن عضله، تکنیک‌های ماساژ و حرکات ورزشی کششی را انجام دهید.
  • دقت کنید که کودکتان در برنامه‌ی غذایی خود مقدار فراوانی آب بنوشد. کم آب شدن بدن می‌تواند سبب دندان‌قروچه شود.
  • اگر کودکتان دندان قروچه دارد، از یک دندان‌پزشک بخواهید تا دندان‌های کودکتان را معاینه کند.

معمولاً برای کودکان سنین قبل از دبستان، نیازی به هیچ درمانی نیست. درحالی‌که کودکان بزرگ‌تر ممکن است برای جلوگیری از دندان قروچه، به روکش موقت دندان یا روش‌های دیگر مانند نایت گارد (نوعی محافظ دندان) نیاز داشته باشند.

تشخیص دندان قروچه


اکثر کودکانی که دندان قروچه دارند، از این عادتشان بی‌خبرند، بنابراین اغلب این مشکل را از دهان خواهر و برادر یا والدینشان می‌شنوند.

برخی از علائمی که حاکی دندان قروچه در کودک هستند عبارت‌اند از:

  • صدای دندان قروچه و ساییدن دندان‌ها وقتی‌که کودک در خواب است
  • شکایت از درد فک یا صورت بعد از بیدار شدن از خواب در صبح
  • درد در هنگام جویدن غذا

اگر فکر می‌کنید که کودکتان دندان قروچه دارد، به دندان‌پزشک مراجعه کنید تا دندان‌های کودک را برای هرگونه لب پریدگی مینای دندان و پوسیدگی و کرم خوردگی غیرطبیعی معاینه کند، همچنین برای تشخیص حساسیت دندانی غیرطبیعی هوا یا آب روی دندان‌های او اسپری می‌کند.

اگر آسیبی مشخص شد، ممکن است دندان‌پزشک چند سؤال از کودک بپرسد، ازجمله:

  • قبل از خواب چه احساسی داری؟
  • آیا در خانه یا در مدرسه نگران چیزی هستی؟
  • آیا از دست کسی عصبانی هستی؟
  • قبل از خواب چه‌کاری انجام می‌دهی؟

انجام یک آزمایش می‌تواند به دندان‌پزشک کمک کند که تشخیص دهد آیا علت دندان‌قروچه آناتومیکی (نامرتبی دندان‌ها) است یا روانی (استرس) و درمان مؤثری را برای رفع مشکل او در نظر بگیرد.

درمان دندان قروچه


اکثر کودکان به مرور  زمان و رشد کردن این عادت را کنار می‌گذارند، البته با نظارت والدین و همچنین مراجعه به دندانپزشکی می‌توان این مشکل را تحت کنترل درآورد، تا وقتی که کودک خود بتواند آن را کنترل کند.

در مواردی که دندان قروچه و ساییدن دندان‌های روی هم باعث درد صورت و فک یا آسیب دندان‌های شده است، دندان‌پزشک یک محافظ دندانی بخصوصی (نایت گارد) را برای کودک تجویز می‌کند. نایت گارد که منطبق با دندان‌های کودک قابل گیری می‌شود، به محافظ‌های دهانی که ورزشکاران استفاده می‌کنند شباهت دارد. اگرچه، کمی وقت لازم است تا کودک به این محافظ‌های دهانی عادت کند، اما استفاده از آن‌ها نتایج مثبتی را سریعاً در پی خواهد داشت.

کمک به دندان قروچه ی کودک


علت دندان قروچه هر چه باشد (فیزیکی یا روانی)، می‌توان با آرام کردن کودک قبل از خواب دندان قروچه ی او را کنترل کرد- مثلاً با دوش گرفتن یا حمام کردن با آب گرم، گوش دادن به موسیقی ملایم برای چند دقیقه یا خواندن کتاب. برای دندان قروچه ی ناشی از استرس، از کودک درباره‌ی هر چیزی که او را ناراحت کرده است صحبت کنید و راهی برای کمک به او بیابید، به‌طور مثال، کودکی که برای اولین بار قرار است به اردو برود و نگران دور شدن از خانه است باید به او اطمینان داد که هر زمان که نیاز داشته باشد، پدر و مادر همان نزدیکی‌ها هستند.

اگر مشکل پیچیده‌تر باشد، مانند رفتن به یک شهر جدید، درباره‌ی نگرانی‌های کودک با او صحبت کنید و سعی کنید ترس‌های او را بکاهید. اگر این موضوع نگران کننده است، با یک پزشک صحبت کنید. در مواردی بسیار نادر، روش‌های ابتدایی برای آرامش بخشی جهت جلوگیری از دندان‌قروچه کافی نیست. اگر کودکتان مشکل خواب دارد یا اعمال و حرکات غیرعادی دارد، دندان‌پزشک یا پزشکتان ممکن است بررسی و ارزیابی‌های بیشتری را توصیه کند. با این کار می‌توان علت دقیق‌تر استرس را تشخیص داد و درمان مناسبی را برای این مشکل در نظر گرفت.

دندان قروچه تا چه مدت ادامه خواهد داشت؟


اکثر کودکان وقتی دندان‌های شیری‌شان می‌افتد، عادت دندان قروچه را کنار می‌گذارند. اگرچه، برخی کودکان این عادت را تا زمان بزرگ‌سالی نیز همراه خود خواهند داشت. اگر دندان قروچه به خاطر استرس باشد، این مشکل تا وقتی‌که استرس کاهش نیابد، ادامه خواهد داشت.

پیشگیری از دندان قروچه


از آنجایی که بخشی از دندان قروچه می‌تواند یک واکنش طبیعی کودک نسبت به روند رشد و تکامل باشد، در اکثر موارد نمی‌توان از آن پیشگیری کرد. البته می‌توان از دندان قروچه ی ناشی از استرس پیشگیری کرد. پس همیشه با کودکتان درباره‌ی احساساتش صحبت کنید و به او کمک کنید تا بر استرس خود غلبه کند. مراجعه‌ی منظم کودک به دندانپزشکی می‌تواند کمک بسزایی در تشخیص و درمان به‌موقع دندان قروچه داشته باشد.

کپی فقط با ذکر منبع و لینک بلامانع است.