معرفی و بررسی انواع تب سنج برای اندازه گیری حرارت بدن کودکان

تب سنجاغلب کودکان در طول اولین سال زندگی خود دچار بیمار می‌شوند و این بسیار ناراحت‌کننده است که آنها نمی‌توانند بیمار‌بودن خود را به اطرافیان بگویند. تصور‌کنید که دچار آنفولانزا شده‌اید و جز گریه‌کردن هیچ‌کار دیگری نمی‌توانید انجام‌دهید. چه حسی دارید؟ این حالت دلهره‌آور بوده و واقعا می‌تواند بسیار خطرناک باشد. یکی از بهترین (و واقعا تنها راه قابل اعتماد) برای تشخیص اینکه آیا نوزاد شما بیمار است استفاده از یک تب‌سنج خوب و دقیق است. هر پدر و مادری باید در خانه یک تب‌سنج داشته‌باشد و اگر در خانه تب‌سنج ندارید بهتر است که هرچه زودتر بدنبال تهیه آن باشید. دانستن چگونگی استفاده از تب‌سنج برای اندازه‌گیری دمای بدن کودک بسیار مهم است. تب کودک را می‌توان در چندین قسمت مختلف از بدن با تب‌سنج‌های مختلف گرفت. بخاطر داشته‌باشید که  از هر نوع تب‌سنجی که استفاده‌می‌کنید حتما دستورالعمل‌های مربوط به نحوه‌ی استفاده از آن را به دقت بخوانید.  جهت اندازه‌گیری دقیق تب کودک، تقریبا تمام تب‌سنج‌ها نیاز به قرارگرفتن در موقعیت صحیح دارند. اگرچه در بسیاری از موارد دوره تب‌ بدون مداخله پزشکی به‌ اتمام می‌رسد اما. اگر تب کودک شما بیش از به‌مدت ۲۴ ساعت بیشتر از  ۳۸ درجه سانتی‌گراد است و دمای تب وی به بالاتر از ۴۰ درجه رسید حتما به پزشک مراجعه‌نمایید. در مورد نوزادان زیر سه ماه اگر دمای بدن آنها بیش از ۳۸ درجه است لازم است که با پزشک تماس بگیرید.

تب در کودکان شایع است و نشان‌می‌دهد که بدن در حال تلاش برای مبارزه با نوعی از سرما یا عفونت است. اگر فرزند شما تب داشته‌باشد، ممکن‌است در صورت لمس‌کردن بدن وی گرما، سوزش و یا عرق یا سردی را در بدن وی حس‌کنید. از آنجایی که پوشاندن لباس بیش از حد یا پیچیدن در پتو ممکن است علائم تب را نشان دهد لذا بهترین و مطمئن‌ترین راه برای مطمئن‌شدن از اینکه کودک تب‌ دارد یا نه همان گرفتن دمای‌ بدن او است.

برای دریافت مشاوره و اطلاعات بیشتر در کلینیک تخصصی اطفال امید می‌توانید با شماره   ۰۲۱۸۸۸۹۸۴۴۰  و ۰۲۱۸۸۸۹۸۴۴۱ تماس حاصل‌فرمایید

از چه نوع تب‌سنجی باید استفاده‌کرد؟


اگر فکر‌می‌کنید که کودک شما تب‌دارد پس دانستن میزان تب وی بسیار مهم است لذا در این‌گونه مواقع به یک تب‌سنج دیجیتالی خوب نیازدارید. می‌توان تب‌سنج‌های دیجیتالی چند‌منظوره معمولی را در داروخانه‌ها و قیمت‌های ارزان تهیه‌کرد. نحوه‌ی استفاده و خواندن عدد روی این نوع تب‌سنج‌ها ساده و بسیار سریع است طوری‌که معمولا کار با آن حدود ۱۰ ثانیه الی ۲ دقیقه طول‌می‌کشد. اکثر آنها را می‌توان به‌صورت معقدی، از راه دهان یا در زیر بغل استفاده‌کرد. البته تا زمانی‌که کودک ۴ ساله نشده‌باشد نمی‌توان دمای بدن وی را بصورت از راه دهان گرفت. اگر تب‌سنج چند‌منظوره دارید جهت جلوگیری از پخش باکتری، از آن تنها در یک قسمت خاصی از بدن(معقد یا زیربغل) استفاده‌کنید. با توجه به اینکه سنجش تب کودک از طریق معقد دقیق‌ترین نتیجه را نشان‌می‌دهد لذا بهترین ابزار برای این  استفاده در این قسمت از بدن همان تب‌سنج معقدی است که به طرز مخصوصی بدین منظور طراحی شده‌است. بدین منظور به‌دنبال تب‌سنجی با نوک انعطاف‌پذیر و یک‌دسته پهن باشید زیرا در این نوع تب‌سنج تنها وارد‌کردن۲.۵ سانتی‌متر کافی‌است. بخاطر داشته باشید که واردکردن بیش از این اندازه ممکن‌است باعث آسیب جدی در کودک شود. تب‌سنج‌های گران شامل تب‌سنج شریان گیجگاهی و تب‌سنج تمپانک (گوش) می‌باشد. در تب‌سنج شریان گیجگاهی از یک اسکنر مادون قرمز برای اندازه‌گیری حرارت بدن نوزاد به کمک یک نوار ساده در امتداد پیشانی استفاده‌می‌شود اما استفاده ازتب‌سنج تمپانک پیچیده‌تر است. پزشکان معتقدند که سایر ابزارهای اندازه‌گیری حرارت از جمله دماسنج‌های پستانکی و نوار‌های حساس به حرارت که در پیشانی کودک قرار‌می‌گیرند، دقیق نیستند و نباید از آنها استفاده‌کرد.  از هر نوع تب‌سنجی که استفاده‌می‌کنید بیاد داشته‌باشید که حرارت بدن فرزندتان را درست بعد از حمام اندازه‌گیری نکنید زیرا معمولا بعد از حمام‌کردن درجه حرارت بدن او به‌طور موقت افزایش می‌یابد. برای درجه  حرارات دقیق، حداقل به‌مدت۲۰ دقیقه بعد از حمام صبرکنید. همین قضیه در مورد زمانی‌که کودک قنداق یا لباس زیاد به‌تند دارد نیز صدق‌می‌کند.

نکته:

تب­سنج­های شیشه‌ای قدیمی می‌تواند جیوه سمی را پخش‌کرده و باعث نشت آن شود. اگر هنوز هم  از این نوع تب‌سنج‌ها استفاده‌می‌کند بهتر است که نحوه صحیح استفاده از آن را یادبگیرید.

نحوه استفاده از تب‌سنج معقدی


تب‌سنج معقدیهرچند ممکن‌است که بعضی از کودکان با تب‌سنج معقدی مشکلی نداشته‌باشند اما بعضی دیگر از آن نفرت دارند. اگر کودک شما در مقابل تب‌سنج معقدی مقاومت‌می‌کند پس ابتدا دمای زیربغل وی را اندازه‌بگیرید. اگر درجه‌ حرارت بدون وی بیش از ۳۷ درجه‌سانتی‌گراد است در اینصورت از تب‌سنج معقدی استفاده‌کنید زیرا نتایج این تب‌سنج دقیق و درست است.

  • جهت آماده‌کردن تب‌سنج، انتهای آن را با الکل یا صابون و آب‌ گرم تمیز‌کنید. سپس آن را با آب خنک بشویید. سپس برای تزریق راحت‌تر، انتهای آن را با اندکی روغن چرب‌کنید.
  • کودک را روی تخت یا میزی متحرک به پشت بخوابانید و پاهای او را به سمت سینه خم کنید. احتمالا کودک شما در این موقعیت راحت باشد زیرا او به این حالت به‌هنگام عوض‌کردن پوشک عادت‌کرده ‌است. همچنین یکی دیگر از مزیت‌های این روش این‌ است که اگر کودک بتواند شما را ببیند در اینصورت حواس وی پرت‌شده و با صورت شما بازی‌می‌کند. یک روش دیگر این است که کودک را در دامن خود نگه‌دارید بطوری که شکم وی رو به زمین باشد. در این حالت اجازه‌دهید که پاهای او در کنار ران شما آویزان باشد.
  • دکمه تب‌سنج را فشاردهید تا روشن شود. به‌آرامی لامپ را در حدود ۲ تا ۲٫۵ سانتیمتر در معقد کودک قراردهید تا زمانی‌که نوک تب‌سنج وارد معقد‌ شده و ناپدیدشود.
  • باسن کودک را محکم با دستان و انگشتان خود از فشاردهید و اجازه‌ندهید که از تب‌سنج از دستتان رها شود زیرا اگر کودک شما زیاد تکان‌بخورد ممکن‌است تب‌سنج از جای خود خارج‌شود.
  • وقتی از ‌تب‌سنج صدای بوق آمد آن را بیرون بیاورید و میزان حرارت بدن کودک را از روی تب‌سنج بخوانید. قراردادن هر چیزی در معقد کودک می‌تواند باعث تحریک روده‌های او شود بنابراین جای تعجب نیست که به‌همراه تب‌سنج مدفوع نیز خارج‌شود. پس از پایان کار، تب‌سنج را با آب و صابون یا الکل تمیز‌کنید. بخاطر داشته‌باشید که قبل از جمع‌کردن تب‌سنج حتما آن را شسته و خشک‌کنید.

نحوه استفاده از تب‌سنج شریان گیجگاهی (تب‌سنج پیشانی)


تب‌سنج شریان گیجگاهیکار با تب‌سنج شريان گیجگاهی یا پیشانی بسيار آسان است. بیاد داشته‌باشید که حتما قبل از استفاده از آن دستورالعمل‌های مربوط به این تب‌سنج را به دقت بخوانید. اگر راهنمایی استفاده از آن را ندارید می‌توانید از اینترنت و از وبسایت شرکت سازنده آن استفاده‌کنید. اگر با خواندن دستورالعمل استفاده از این تب‌سنج چیزی عایدتان نشد می‌توانید از دکتر خود نحوه‌ی استفاده از آن را به شما آموزش‌دهد. نکته اساسی مربوط به این تب‌سنج شامل قراردادن آن در قسمت جلویی پیشانی کودک یعنی  بین ابرو و خط رویش‌مو است. پس اینکار، دکمه روشن را فشار‌دهید و در این لحظه حتما باید تب‌سنج با پوست کودک در تماس باشد – تب‌سنج را در یک خط مستقیم در پیشانی (نه به‌سمت پایین صورت) بکشید.  بدون اینکه دستتان را از روی دکمه بردارید، تب‌سنج را از روی پیشانی کودک برداشته و سپس دکمه را رهاکرده و عدد روی آن را بخوانید. هرچند تب‌سنج پیشانی دماي بسيار پيچيده‌ای را مشخص‌می‌کند اما اساسا عدد مشخص‌شده توسط آن بر اساس شریانی تعیین می‌شود که نزديک به سطح پوست پيشانی باشد.

چگونه می‌توان دمای زیربغل را اندازه‌گیری کرد؟


دمای زیربغلبعضی از پزشکان توصیه‌می‌کنند که برای اندازه‌گیری دمای بدن نوزاد از قسمت زیر بغل وی استفاده‌شود. اندازه‌گیری حرارت بدن کودک از طریق دمای زیر بغل وی  بسیار آسان، راحت و ایمن است و برای اینکار تنها چیزی که نیاز دارید یک تب‌سنج دیجیتال معمولی است.  مشکل این روش این است که میزان حرارت نشان‌داده شده در این روش بسیار کمتر از سایر روشها است. درجه حرارات در تب‌سنج زیر بغل در قسمت خارج بدن استفاده‌می‌شود و ممکن‌است نیم‌ درجه پایین‌تر از میزان حرارات داخل معقد را نشان‌دهد. بهتر است از این روش برای نوزادان زیر ۳ ماه استفاده‌نکنید زیرا در این نوزادان میزان دقیق حرارات بدن آنها بسیار مهم است. برای استفاده از تب‌سنج زیر بغل، لباس‌های کودک را درآورده و او را در گهواره بگذارید و یا می‌توانید او را در دامن یا کنار خود نگه دارید. سعی‌کنید او را آرام نگه‌داشته و او را سرگرم شیردادن یا نشان‌دادن کتاب یا اسباب ‌کنید. اطمینان حاصل‌کنید که زیر بغل نوزاد خشک باشد، سپس لامپ تب‌سنج را در گودترین قسمت زیر بغل او قراردهید. از آنجایی‌که باید لامپ با پوست کودک تماس کامل داشته‌باشد بنابراین بازو کودک را محکم در امتداد بدن او قراردهید و یا آن را خم کرده و بر روی سینه او بگذارید. وقتی از تب‌سنج  صدای بوق آمد آن را بیرون آورده و عدد روی آن را بخوانید.

نحوه استفاده از تب‌سنج دیجیتالی گوشی


دیجیتالی گوشیبه‌طور کلی استفاده از تب‌سنج‌های گوشی سریع، امن، و بدون ایجاد ناراحتی‌ است. تنها مشکل این تب‌سنج این است که استفاده از آنها نسبت به سایر تب‌سنج‌های دیجیتالی کمی دقت می‌طلبد. اگر تب‌سنج گوشی را دقیقا در جای درست قرارندهید در اینصورت دقت و صحت خوانایی آن دشوار خواهدبود. همچنین اگر گوش بیش از حد چرب باشد می‌تواند باعث نادرست بودن نتیجه این تب‌سنج شود. اگر تمایل دارید که از این تب‌سنج استفاده‌کنید جهت اطمینان از نتیجه‌گیری درست، بهتر است که  از دکتر بخواهید که به شما در مورد نحوه استفاده از آن آموزش‌دهد و یا از دستورالعمل‌های روی بسته پیروی‌کنید. زمانی‌که نحوه استفاده صحیح از آن را یادگرفتید می‌توانید برای اطمنیان از درستی نتایج بدست‌آمده از تب‌سنج معقدی نیز استفاده‌کنید. اگر به‌طور مداوم درجه حرارت روی یک عدد قرارگرفت در اینصورت می‌توانید به تب‌سنج گوشی اعتمادکنیداستفاده از تب‌سنج گوشی برای نوزادان کمتر از ۶ ماه توصیه‌نمی شود زیرا امکان گذاشتن صحیح سنسور در گوش وی بنا به وجود کانال‌های باریک گوش در کوک دشوار است.

بهترین تب‌سنج به سن کودک بستگی‌دارد


تمامی تب‌سنج‌ها برای همه سنین مناسب‌نیستند. در زیر یک دستورالعمل کلی برای انتخاب تب‌سنج مناسب برای نوزادان آمده‌است.

تب‌سنج معقدی بهترین گزینه برای نوزادان کمتر از سه ماهه است

تب‌سنج معقدیاحتمالا متخصص اطفال به شما توصیه‌کند که در ۳ ماه اول از تب‌سنج معقدی استفاده‌کنید زیرا این تب‌سنج‌ها مخصوصا برای نوزادان به‌مراتب دقیق‌تر از سایر تب‌سنج‌‌ها است. جهت اطمینان از سلامتی نوزاد، اندازه‌گیری دقیق درجه حرارت بدن نوزاد بسیار مهم است لذا استفاده از این نوع تب‌سنج در این برهه از سن نوزاد بیشتر توصیه‌می‌شود.

اگرچه تب‌سنج‌های پیشانی عمدتا نسبتا دقیق و قابل استفاده هستند اما اگر می‌خواهید از تب نوزاد خود مطمئن‌شوید می‌توانید دمای نوزاد خود را  دوباره با تب‌سنج مقعدی نیز اندازه‌گیری‌کنید. قبل از استفاده از یکی از این تب‌سنج‌ها برای اولین بار، باید به متخصص اطفال مراجعه‌کنید تا از نحوه‌ی استفاده صحیح آن مطمئن شوید.