رفلاکس در نوزادان: علت، علائم، تشخیص و درمان

رفلاکس در نوزادان زمانی اتفاق می‌افتد که غذا و محتویات از شکم کودک به سمت عقب بازمی‌گردد (رفلاکس) و باعث می‌شود که کودک بالا بیاورد. این بیماری، که گاهی اوقات رفلاکس معده (GER) نامیده می‌شود، به ندرت جدی است و با بزرگ شدن کودک کمتر رایج می‌شود. ادامه‌ی این عارضه برای نوزاد بیش از سن ۱۸ ماه غیر طبیعی است. رفلاکس چندین بار در روز در نوزادان سالم رخ می‌دهد. تا زمانی که کودک شما سالم و سرحال است و رشد خوبی دارد، رفلاکس نوزادان علتی برای نگرانی نیست. رفلاکس نوزاد ممکن است نشانه‌ای از یک مشکل پزشکی مانند آلرژی، انسداد در دستگاه گوارش یا بیماری رفلاکس معده به مری (GERD) باشد.

استفراغ در نوزادان در صورتی که تعداد دفعات آن خیلی زیاد نباشد امری طبیعی است. اما چنانچه نوزاد شما تعداد دفعات خیلی زیادی در روز استفراغ می‌کند بایستی او را نزد متخصص اطفال ببرید. چنانچه این بیماری درمان نشود می‌تواند باعث ایجاد سوء تغذیه در نوزاد شود. در صورت نیاز به کسب اطلاعات بیشتر در زمینه بیماری رفلاکس در نوزادان و روش‌های تشخیص و درمان آن، با کلینیک تخصصی اطفال امید تماس بگیرید. به منظور مشاوره و یا رزرو نوبت می‌توانید با شماره‌های ۰۲۱۸۸۸۹۸۴۴۰  و ۰۲۱۸۸۸۹۸۴۴۱ تماس بگیرید.

دلایل


در نوزادان، حلقه ماهیچه‌ای بین مری و معده، اسفنکتر یا دریچه تحتانی مری (LES) هنوز کاملا بالغ نشده است که اجازه می‌دهد تا محتوای معده به سمت عقب بازگردند. در نهایت، دریچه تحتانی مری تنها زمانی باز می‌شود که کودک شما بلعیده و در زمان‌های دیگر محکم بسته می‌ماند و محتویات معده را جایی که به آن تعلق دارند نگه می‌دارد. عواملی که موجب رفلاکس نوزادان می‌شوند در نوزادان رایج هستند و اغلب نمی‌توان از آنها اجتناب کرد. این علل رفلاکس نوزادان عبارتند از:

  •  نوزادان بیشتر اوقات به سمت شکم دراز می‌کشند.
  •  رژیم غذایی کاملا مایع
  •  نوزادی که زودرس به دنیا آمده است.

گاهی اوقات، رفلاکس نوزادان می‌تواند ناشی از عوارض جدی‌تر باشد مانند:

  •  بیماری رفلاکس معده به مری: رفلاکس دارای اسید کافی برای تحریک و آسیب به پوشش مری است.
  •  تنگی پیلور: دریچه‌ی بین معده و روده کوچک تنگ می‌شود و مانع از تخلیه محتویات معده به روده کوچک می‌شود.
  •  عدم تحمل غذایی: پروتئین در شیر گاو شایع ترین عامل است.
  •  ازوفاژیت ائوزینوفیل: یک نوع خاص از سلول‌های سفید خون تشکیل می‌شوند (ائوزینوفیل) و به مری آسیب می‌رسانند.

علائم رفلاکس نوزادان


رفلاکس نوزادان به طور کلی دلیلی برای نگرانی نیست. این بسیار غیر معمول است که محتویات معده به اندازه کافی برای تحریک گلو یا مری اسید داشته باشد و باعث ایجاد علائم و نشانه‌ها شود. ولی در صورتی که نشانه‌های زیر را در نوزاد مشاهده کردید بایستی سریعا به پزشک مراجعه کنید.

  •  افزایش وزن رخ نمی‌دهد.
  •  بالا آوردن شدید به طور پیوسته که باعث می‌شود محتویات معده از دهان نوزاد به بیرون پرتاب شود (استفراغ جهنده).
  •  بالا آوردن مایعات سبز و زرد رنگ
  •  بالا آوردن خون یا ماده‌ای شبیه به تفاله قهوه
  •  بی اشتهایی
  •  خون در مدفوع نوزاد
  •  داشتن مشکل تنفس یا سرفه مزمن
  •  شروع به بالا آوردن در سن ۶ ماهگی یا بالاتر
  •  بدخلقی به طور غیر معمول پس از غذا خوردن

برخی از این علائم می‌توانند نشان دهنده عارضه‌های احتمالا جدی اما قابل درمان باشند، مانند بیماری رفلاکس معده به مری یا انسداد در دستگاه گوارش.

عوارض


رفلاکس نوزادان معمولا بدون ایجاد مشکلات برای کودک شما خودش از بین می‌رود. اگر کودک شما عارضه‌هایی جدی مانند بیماری رفلاکس معده به مری داشته باشد، ممکن است علائم رشد ضعیف در نوزاد دیده شود. بعضی از تحقیقات نشان می‌دهد که نوزادانی که به طور مکرر بالا می‌آورند، ممکن است بیشتر در معرض ابتلا به بیماری رفلاکس معده به مری در اواخر دوران کودکی باشند.

تشخیص


پزشک شما با معاینه فیزیکی و سوالاتی در مورد علائم کودکتان شروع خواهد کرد. اگر کودک شما سالم است، به همان اندازه که انتظار می‌رود رشد می‌کند و سرحال به نظر می‌رسد، معمولا تست‌های بیشتری لازم نیست. اگر تست‌های بیشتری لازم باشد، پزشک شما ممکن است موارد زیر را توصیه کند.

اولتراسوند

این تست تصویربرداری می‌تواند تنگی پیلور را تشخیص دهد.

تست‌های آزمایشگاهی

تست‌های خون و ادرار می‌توانند به شناسایی یا بررسی دلایل احتمالی استفراغ و افزایش وزن ناچیز کمک کنند.

کنترل پی اچ (PH) مری

برای اندازه‌گیری اسیدیته در مری کودک شما، پزشک یک لوله نازک را از طریق بینی یا دهان نوزاد به مری وارد می‌کند. لوله به وسیله‌ای که اسیدیته را کنترل و نظارت می‌کند وصل است. ممکن است نوزاد شما هنگام نظارت نیاز به ماندن در بیمارستان داشته باشد.

اشعه‌ی ایکس

این تصاویر می‌توانند ناهنجاری‌های دستگاه گوارش مانند انسداد را تشخیص دهند. ممکن است به کودک شما قبل از آزمایش مایع کنتراست از یک بطری (باریم) داده شود.

آندوسکوپی فوقانی

لوله مخصوص مجهز به لنز دوربین و نور (آندوسکوپ) از طریق دهان کودک شما در مری، معده و قسمت اول روده کوچک عبور می‌کند. نمونه‌های بافت برای تجزیه و تحلیل گرفته می‌شود. آندوسکوپی برای نوزادان و کودکان معمولا تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود.

درمان رفلاکس نوزادان


رفلاکس نوزادان معمولا خودش از بین می‌رود. برای درمان رفلاکس نوزادان شدید در نوزادان روش‌های مختلفی وجود دارند که عبارتند از:

درمان اولیه

در درمان بیماری رفلاکس نوزادان متخصص اطفال ابتدا از شما می‌خواهد که:

  •  غذای کم‌تر و مکرر به نوزاد بدهید.
  •  برای آروغ زدن، غذا دادن به کودک را متوقف کنید.
  •  پس از غذا دادن به کودک به مدت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه کودک را صاف نگه دارید.
  •  در صورتی که شیرده هستید محصولات لبنی، گوشت گاو یا تخم مرغ از رژیم غذایی خود حذف کنید تا ببینید کودکتان حساسیت دارد یا نه.
  •  نوع شیر خشکی که به کودکتان می‌دهید را عوض کنید.
  •  از اندازه‌های مختلف سر شیشه در بطری‌های کودک استفاده کنید.
  •  سر شیشه‌ای که بیش از حد بزرگ یا کوچک است می‌تواند سبب شود که کودک شما هوا را ببلعد.
  •  غلظت شیر خشک یا شیر مادر با غلظت کم را به طور تدریجی با غلات برنج افزایش دهید. اگر چه به عنوان یک استراتژی منطقی به رسمیت شناخته شده است، غلیظ کردن باعث افزایش کالری بالقوه غیر ضروری به رژیم غذایی کودک شما می‌شود.

دارو

داروهای رفلاکس برای کودکان مبتلا به رفلاکس ساده توصیه نمی‌شود. این داروها می‌توانند از جذب کلسیم و آهن جلوگیری کنند و خطر ابتلا به عفونت‌های روده‌ای و تنفسی را افزایش دهند. با این حال، امتحان کوتاه مدت داروهای مسدود کننده اسید مانند رانیتیدین برای نوزادان ۱ ماهه تا ۱ ساله یا امپرازول (Prilosec) برای کودکان ۱ سال و بالاتر ممکن است در صورتی که کودک مبتلا به علائم زیر باشد، توصیه شود:

  •  افزایش وزن ضعیف و درمان‌های محافظه کارانه‌تر موثر نبوده است.
  •  از غذا خوردن امتناع می‌کند.
  •  نشانه‌ا‌ی از مری متورم دارد.
  •  دارای آسم و رفلاکس مزمن است.

جراحی

به ندرت، دریچه تحتانی مری با روش جراحی برای جلوگیری از بازگشت اسید به مری تنگ می‌شود. این روش (فاندوپلیکیشن) معمولا زمانی انجام می‌شود که رفلاکس نوزادان به اندازه کافی شدید است که مانع از رشد می‌شود و یا تنفس کودک را مختل می‌کند.

پیشگیری از رفلاکس نوزادان


برای پیشگیری از رفلاکس نوزادان:

  •  به کودک در حالت صاف غذا دهید. همچنین در صورت امکان تا ۳۰ دقیقه پس از غذا دادن به کودک او را در حالت نشسته نگه دارید. نیروی جاذبه می‌تواند به ماندن محتویات معده در جایی که به آن تعلق دارند، کمک کند. مراقب باشید هنگامی که غذا در معده کودک است، کودک را تکان ندهید.
  •  وعده‌های غذایی کوچک و مکرر به نوزاد بدهید. اگر با بطری به کودک غذا می‌دهید کمتر از حد معمول به کودک غذا دهید یا مقدار آن را در زمان مراقبت از کودک کم کنید.
  •  برای آروغ زدن نوزاد وقت بگذارید. آروغ‌های مکرر در طول غذا خوردن یا پس از خوردن غذا، از تشکیل هوا در معده کودک جلوگیری کند.
  •  کودک را به پشت بخوابانید. اکثر نوزادان باید برای خوابیدن به پشت قرار گیرند، حتی اگر دچار رفلاکس هستند.

به یاد داشته باشید، رفلاکس نوزادی معمولا دلیل کمی برای نگرانی است. از تعداد زیادی پارچه‌ی مخصوص آروغ آماده دم دست استفاده کنید.